Projectomschrijving: Nationaal Knooppunt Oral History

Nationaal Knooppunt Oral History Sprekende geschiedenis

De belangstelling in Nederland voor oral history (mondelinge geschiedenis) is de afgelopen jaren flink gegroeid en neemt alleen maar toe. Oud en jong is geïnteresseerd in de verhalen van mensen die recente historische gebeurtenissen en veranderingen hebben meegemaakt. Ook de geschiedenis van dorpen, wijken en streken, verteld door de mensen die er woonden en wonen, spreekt tot de verbeelding. Maar als je als historische vereniging, migrantengroep of groepje wijkbewoners een oral history project wilt starten, is het heel lastig om uit te vinden hoe je dat het beste kan doen. Er zijn nauwelijks passende inhoudelijke en technische workshops en cursussen. Ook is onduidelijk aan welke digitale standaards je materiaal moet voldoen. Hoe kom je erachter wat er al aan verhalen over jouw onderwerp of thema verzameld is? En hoe maak je jouw verhalen geschikt voor het publiek dat je voor ogen hebt? Allemaal vragen waarop de antwoorden zeer moeilijk te vinden zijn en als je ze al vindt, is er vaak weinig samenhang. Musea, archieven, universiteiten en wetenschappelijke instituten worstelen met hetzelfde soort vragen. Waar vind je de expertise voor een goed oral history project? Hoe maak je bestaand oral history materiaal zichtbaar, toegankelijk en doorzoekbaar? Waar en hoe sla je nieuw materiaal op? Hoe breng je oral history collecties met elkaar in verband en hoe betrek je de mensen die de verhalen verteld hebben bij je publiekspresentaties?

Om al deze vragen van antwoorden te voorzien heeft stichting BMP, in samenwerking met een groot aantal partners het initiatief genomen tot de ontwikkeling van het Oral History Knooppunt Sprekende geschiedenis.

Doel

Hoofddoel van dit Knooppunt is om:

  1. (Aspirant) oral history beoefenaars in Nederland te ondersteunen bij het ontwikkelen en uitvoeren van nieuwe oral history projecten;
  2. Bij te dragen aan behoud, verrijking en toegankelijkheid van Nederlandse oral history collecties door het aanreiken van methodische bouwstenen, het afbreken van (digitale) schotten en het creëren van nieuwe ruimtes voor kruisbestuiving en experiment.

Subdoelen zijn:

  1. In samenwerking met partners, cursussen en workshops op maat aanbieden (op locatie en online) aan mensen en groepen in Nederland die zich met oral history willen bezighouden;
  2. Tools en software aanbieden voor het digitaliseren van bestaand materiaal en het transcriberen en ondertitelen van interviews;
  3. Samenwerking stimuleren tussen lokale verenigingen en gemeenschappen en archieven, musea, universiteiten en wetenschappelijke instituten, bij het uitvoeren van oral history projecten en het toegankelijk en doorzoekbaar maken van oral history collecties;
  4. Samenwerking stimuleren tussen lokale groepen en musea bij het presenteren van oral history materiaal aan het publiek;
  5. Een portal ontwikkelen waarmee persoonlijke verhalen en getuigenissen van inwoners van verschillende regio’s en van verschillende groepen in Nederland zichtbaar, toegankelijk en doorzoekbaar worden gemaakt voor particulieren en professionals; [1]
  6. Voorbeelden van geslaagde presentaties van oral history materiaal in beeld brengen, actief meedenken over passende manieren om verhalen in co-creatie te presenteren;
  7. Een netwerk van professionals opzetten waar musea, archieven en andere geïnteresseerden een beroep op kunnen doen.

In het voorjaar van 2020 heeft BMP, na gesprekken met Tweede Kamerleden van diverse partijen, een petitie ingediend om meer politieke steun voor het Knooppunt Oral Histpry te verkrijgen. Deze petitie is door heel veel organisaties en personen ondertekend. Het was de bedoeling dat we de petitie op 7 april met een kleine delegatie aan de vaste Kamercommissie OCW zouden aanbieden. Dat gaf ons ook de ruimte om het een en ander toe te lichten. Vanwege corona ging de geplande aanbieding niet door en hebben we dit digitaal moeten doen. Ook de verdere route die we met enkele Kamerleden hadden afgesproken viel vanwege corona in het water.

Om niet in de wachtstand te blijven staan hebben we een paar nieuwe acties ondernomen:

  1. Op 15 september 2020 hebben we een verzoek tot een eenmalige schenking voor het Knooppunt ingediend bij de Bankgiroloterij. Bij het schrijven van dit plan zijn we op de achtergrond gesteund door enkele mensen uit het netwerk. Over enkele maanden weten dit verzoek gehonoreerd wordt (het is en blijft een loterij);
  2. We kunnen, met een bescheiden bijdrage van het Bankgiroloterijfonds, onder de noemer van een Online Oral History Werkplaats een begin maken met het inventariseren van bestaande cursussen op het gebied van oral history, het in aanvulling daarop ontwikkelen van (online) cursussen van concrete oral history initiatieven en het inventariseren van geslaagde presentaties van oral history materiaal;
  3. We gaan samen met o.a. het Moluks Historisch Museum en Framer Framed twee lokale, wijkgerichte, oral history projecten uitvoeren, om het Knooppunt ook bottom-up te ontwikkelen.

 


[1] Volgens de standaards van het Netwerk Digitaal Erfgoed en in aansluiting op Clariah. Clariah is een digtale onderzoeksinfrastructuur voor de geesteswetenschappen in Nederland.