Aanleiding en motief
Eerdere studies, onder meer verricht door “Asylkoordination” in Oostenrijk en de stichting BMP in Nederland, laten zien dat oudere vluchtelingen een groot risico lopen om in een sociaal isolement terecht te komen. Ze hebben vaak weinig familie om zich heen en zijn bij instanties op het gebied van zorg en huisvesting nauwelijks bekend. Hun mogelijkheden tot deelname aan de samenleving zijn over het algemeen gering en ze hebben vaak weinig ruimte om zich zelf uit te drukken en aan andere te laten zien wie ze zijn.

In Nederland heeft de stichting BMP de afgelopen jaren diverse programma’s rond oudere vluchtelingen ontwikkeld. Daarbij ging het om:
1. Het in kaart brengen van de vraagstukken waarmee vluchtelingen worden geconfronteerd bij het ouder worden, door middel van individuele interviews en groepsgesprekken;
2. Het creëren van een bewustzijn bij lokale overheden, zorginstellingen, educatieve instanties, ngo’s en zelforganisaties van vluchtelingen over de problematiek van oudere vluchtelingen en het activeren van die partijen, door het organiseren van stadsgesprekken en een landelijk symposium;
3. Het in nauwe samenwerking met VluchtelingenWerk Nederland en Pharos, kenniscentrum voor Vluchtelingen en gezondheid, ontwikkelen van een empowermentmethode voor oudere vluchtelingen, op basis van praktijkexperimenten met levensverhalen en expressie.

Initiatief tot een Europees project
De resultaten van de uitgevoerde programma’s en de samenwerkingsverbanden die hierdoor zijn ontstaan, leidden bij de stichting BMP en VluchtelingenWerk Nederland tot twee belangrijke vragen:
1. Hoe is het gesteld met de maatschappelijke positie van oudere vluchtelingen in andere Europese landen en welke initiatieven zijn er ontwikkeld om deze te versterken?
2. In hoeverre is het mogelijk om de formats voor stadsgesprekken en projecten rond levensverhalen en expressie die in het Nederlandse traject ontwikkeld zijn ook in andere landen toe te passen en tot welke nieuwe inzichten en ervaringen leidt dit?

Om tot een antwoord op deze vragen te komen hebben BMP en VluchtelingenWerk Nederland het Europese project De kracht van oudere vluchtelingen ontwikkeld, met als doel:

Doel
1. Inventariseren wat er bekend is over oudere vluchtelingen binnen de lidstaten van de Europese Unie en welke programma’s en methoden er ontwikkeld zijn om hun positie te versterken;
2. Actief bijdragen aan de bewustwording van organisaties van/voor vluchtelingen, lokale bestuurders, zorginstellingen, kerken en andere organisaties in Europa van de problematiek en de kracht van oudere vluchtelingen.
3. De methode en de formats die in het empowermentproject in Nederland ontwikkeld zijn in nauwe samenwerking met lokale en landelijke organisaties ter plekke, implementeren in een drietal andere Europese landen.
4. Het ontwikkelen van stedenband-achtige uitwisselingsprogramma’s tussen lokale afdelingen van VluchtelingenWerk Nederland die ervaring hebben met empowermentprogramma’s en lokale organisaties in andere Europese landen die een dergelijke project willen opzetten
5. Zorg te dragen voor kennisoverdracht omtrent de positie van oudere vluchtelingen in Europa en het ontwikkelen van nieuwe handelingsperspectieven voor beleidsmakers, professionals en belangenorganisaties.

Drie sporen
Om deze doelen te bereiken kent het project drie afzonderlijke, elkaar versterkende sporen:

1. Het in samenwerking met nationale/lokale partners (bijvoorbeeld organisaties van/voor vluchtelingen, organisaties van/voor ouderen, educatieve instellingen, welzijnsinstellingen, e.d.) in drie Europese landen, organiseren van:
* Een stadsgesprek in een van de grotere steden over de positie van oudere vluchtelingen en de rol die locale overheden, organisaties en instituties kunnen spelen om deze positie te versterken.
* Een lokaal empowermentprogramma voor oudere vluchtelingen op basis van de methode en het format die in het Nederlandse empowermentproject Levensloop Oudere Vluchtelingen (LOV) zijn ontwikkeld.

2. Het uitvoeren van een panelonderzoek volgens de Delphi-methode in tenminste 10 Europese landen, onder professionals die met oudere vluchtelingen te maken hebben, vertegenwoordigers van zelforganisaties van vluchtelingen en beleidsmakers op nationaal en lokaal niveau. Doel van dit onderzoek is om de ervaringen met/van en met oudere vluchtelingen in kaart te brengen, informatie over hun maatschappelijke positie te verzamelen en de mogelijke handelingsperspectieven voor de diverse actoren te ontwikkelen.

3. Het organiseren van een Europese conferentie in Amsterdam over de positie van oudere vluchtelingen in Europa, waar de uitkomsten van de verschillende onderdelen van het project De kracht van oudere vluchtelingen worden gepresenteerd en besproken. Aan deze conferentie nemen deel:
* De organisaties uit verschillende landen die stadsgesprekken en LOV projecten hebben georganiseerd
* De deelnemers aan het panelonderzoek
* Leden van de European Council on Refugees and Exiles (ECRE)
* Leden van het Europees Parlement
* Vertegenwoordigers van de Europese commissie
* Nationale beleidsmakers en politici

De resultaten van het project als geheel worden beschreven in een publicatie die zowel voor beleidsmakers als projectuitvoerders interessant is.

Tijdsplanning
Het Europese project duurt anderhalf jaar en wordt uitgevoerd in twee verschillende delen. Het eerste deel staat in het teken van organisatorische voorbereiding, uitwisseling en training. In dit deel vinden twee panelrondes plaats. Het tweede deel staat in het teken van uitvoering van deelprojecten, presentatie van de uitkomsten en evaluatie. In dit deel wordt de laatste concluderende panelronde uitgevoerd.
Startdatum: september 2007.

Financial contributions

Schilderijententoonstelling

Het thema van de schildereniiiijen is natuur en landschap van het land van herkomst.
Een groep oudere vluchtelingen maakte deze schilderijen en vertelden hun levensverhaal. De meeste deelnemers schildererden voor het eerst in hun leven.

_
Wirya Kooji, a refugee from Iraq, plays the "ut". He composed five pieces, arranged by Bam Commijs.